Gedragsverandering voor een duurzamere samenleving

Gedragsverandering begint bij bewustwording en bewustwording begint bij informatie. Willen we een duurzamere samenleving en dat is tegenwoordig geen kwestie meer van willen, maar van moeten. Dan zullen we moeten beginnen met bewustwording. Welke gevolgen heeft ons gedrag op onze leefomgeving. Hoe gaan we om met energie, water, afval, mobiliteit en andere zaken die direct beslag leggen op het milieu?
In op maat gemaakte trajecten voor overheid, scholen, instellingen, wijken en huishoudens organiseert, begeleidt en inspireert VHI T&C mensen die kiezen voor een duurzamer leefstijl.

Hieronder een lijst met projecten die door Van Hall Larenstein Training & Consultancy zijn uitgevoerd met betrekking op gedrachtsverandering voor een duurzame samenleving.

WIN energie

Dit unieke programma richt zich op medewerkers en leerlingen van scholen. De samenwerkende partijen hebben in ieder geval een gezamenlijke visie: duurzaamheid binnen het onderwijs vergroten. In het traject WIN energie werken organisaties samen die zich richten op: milieuzorg medewerkers, milieueducatie leerlingen, technische maatregelen. Met elkaar streven we, leerlingen, leerkrachten, directies en schoolbestuur, ernaar om met een duidelijker energiebeheer het binnenklimaat op een duurzame manier aan te pakken. Technische ondersteuning bij de gedragsverandering en besparing kan geboden worden door het zogenaamde waterzijdig inregelen. Deze methode zorgt niet alleen voor besparing, maar vooral ook voor comfortverbetering in de school.

Het programma streeft naar een aantal zaken:

• bewustwording van verantwoordelijkheid voor energiebeheer bij alle gebruikers van de school
• verbetering van comfort en binnenmilieu
• aandacht voor klimaatbeleid, milieu, CO2-reductie, energiebesparing.

Het WIN-energieproject is een onderdeel van het project ‘Duurzaam binnenklimaat in de klas’. Hiermee wil het openbaar schoolbestuur van de gemeente Groningen de komende 5 jaar op een duurzame manier het binnenklimaat in basisscholen verbeteren. Het openbaar schoolbestuur streeft naar een veilige leer- en werkomgeving van leerlingen en leerkrachten. Een goed binnenklimaat kan hieraan een bijdrage leveren. Tot nu toe waren projecten om het binnenklimaat te verbeteren schoolgebonden en van korte duur. Het is voor het eerst dat er een project integraal vanuit het schoolbestuur is opgezet en een lange looptijd heeft. Ook is het voor het eerst dat een project zich zowel concentreert op gedrag en educatie en op technische maatregelen en/of aanpassingen van het gebouw.

Wijkgerichte aanpak – participatieve projecten

De methode om bewoners bewust te maken van hun verantwoordelijkheid op het gebied van duurzaamheid. Of het nu om energiebesparing gaat, bewustwording van de waterketen, renovatie, afvalreductie, VHL T&C heeft een methode ontwikkeld waarbij op elk niveau samengewerkt wordt met organisaties en bewoners. Basisgedachten hierbij zijn: stap voor stap, dicht bij huis en meetbaar. Deze principes zijn ontleend aan de bekende EcoTeammethode van Global Action Plan.Ruime ervaring is opgedaan met projecten rond energiebesparing, afval en waterketen. In werkgroepen met diverse samenstelling is voor elk project op maat een programma ontworpen. Vaste onderdelen zijn: bewustwording, communicatie, een cursus en technische maatregelen.

Succesvolle projecten:

• Schepenbuurt
• Valeriuskwartier (energie)
• Vrijheidswijk (afval en waterketen)

Ecoteams

Ecoteamprogramma’s zorgen voor een blijvende gedragsverandering, gericht op een duurzame manier van leven. Deelname aan een EcoTeam doordringt mensen er van dat zij zelf iets kunnen doen. Of dat nu is om geld te besparen, milieubewuster te leven, of iets te leren: de resultaten dragen bij aan een duurzame ontwikkeling. Onder begeleiding van een programmamaker en coach met kennis van milieubelasting in het huishouden gaan groepen (teams) in een aantal bijeenkomsten op zoek naar de praktische mogelijkheden voor bijvoorbeeld energiebesparing in hun huishouden. Daarnaast wisselen ze persoonlijke ervaringen uit, houden een aantal zaken bij op gebied van hun energieverbruik en verbeteren die. Veel maatregelen kosten weinig of niets, en liggen in de gedragssfeer (deuren van verwarmde kamers dichthouden, korter douchen, isolatiefolie aanbrengen). De gewoonteveranderingen die hiervoor nodig zijn stranden vaak op overtuigingen zoals 'dat helpt toch niets' en 'ik doe het nu eenmaal zo'. Onze aanpak heeft in het verleden bewezen dat een gedragsverandering blijvend kan zijn, en ook nog wordt versterkt na afloop van het programma!

Het EcoTeam programma kan gevolgd worden voor een specifiek thema of voor alle thema’s die in de directe invloedssfeer van het huishouden liggen (energie, waterketen, afval, mobiliteit, directe leefomgeving). Ook is deze methode zeer geschikt om gevolgd te worden met allochtone burgers. Door de methode in het Nederlands op maat te geven wordt niet alleen gewerkt aan bewustwording en besparing, maar ook aan de Nederlandse taalvaardigheid.

Ook voor overheid, bedrijfsleven en instellingen is een EcoTeam Programma beschikbaar. Onder begeleiding van een ervaren coach wordt een milieuzorgprogramma voor zogenaamde sleutelfiguren. Dit EcoTeam Programma is speciaal ontwikkeld voor medewerkers die in een organisatie actief en resultaatgericht willen samenwerken aan een groter doel: een duurzame(re) organisatie. Het gebeurt vaak dat de interne milieuzorg bij een of meerdere mensen wordt neergelegd. Zij moeten vaak opboksen tegen onwetendheid, gebrek aan steun en draagvlak en een gebrek aan middelen. Dat maakt hun taak zwaar. Met het EcoTeam Programma worden op snelle, eenvoudige en efficiënte wijze de krachten gebundeld om veranderingen in gang te zetten die een duurzame organisatie een stuk dichterbij brengen.

De medewerkers die aan het programma meedoen hebben allemaal één ding gemeen: ze zijn bereid een actieve bijdrage te leveren. Daarnaast zijn er deelnemers die vanuit hun functie zeggenschap hebben over een bepaald milieuaspect van de organisatie. Dit kan zijn direct, zoals de energiehuishouding, de inkoop, de afvalverwerking en de catering. Of indirect, zoals het vervoersmanagement, het personeelsbeleid, de interne communicatie, de ondernemingsraad en het algemene management. Het EcoTeam Programma gaat uit van mogelijkheden, niet van problemen. Het programma heeft als eerste stap het gezamenlijk formuleren van een inspirende visie over duurzaamheid binnen de eigen organisatie. Hoe ziet dat eruit en hoe kunnen we hier gezamenlijk naar toe werken.